Geschreven door
Minerva López, ISGlobal
Pamela Blanche, ISGlobal
3 maart 2026
Het PULSE-ART-project maakt deel uit van een netwerk van zusterinitiatieven die worden gefinancierd in het kader van de Horizon Europe-oproep “Een duurzame toekomst voor Europa” (HORIZON-CL2-2024-TRANSFORMATIONS-01), waarbij specifiek aandacht wordt besteed aan kunst en cultureel bewustzijn en expressie (CAE) in onderwijs en opleiding (HORIZON-CL2-2024-TRANSFORMATIONS-01-08). Deze projecten zullen naar verwachting worden ontwikkeld tussen 2024/2025 en 2027/2028.
Deze Europese initiatieven hebben met elkaar gemeen dat ze allemaal onderzoeken hoe cultuur, creativiteit en kunst sociale verandering, empowerment van gemeenschappen en inclusieve innovatie kunnen stimuleren. Elk zusterproject biedt methodologieën en empirisch onderbouwde benaderingen om de leerresultaten, culturele betrokkenheid en participatie van diverse bevolkingsgroepen (op nationaal, Europees en internationaal niveau) te versterken.
PULSE-ART ontwikkelt en test educatieve benaderingen in zeven casestudy’s in heel Europa, waarbij kunstzinnig leren, opleiding voor opvoeders en beleidsgericht onderzoek worden gecombineerd om CAE te verbeteren. Het project heeft tot doel bewijsmateriaal en instrumenten te creëren die de systematische integratie van kunstzinnig onderwijs in formele en niet-formele settings ondersteunen.
_________________________________________________________________________________
TOWCHED (Transforming Our World: Collections at the Heart of life-long learning and Education)
Web: https://towched.eu/
IG: @towched_eu
Linkedin: TOWCHED EU Network
TOWCHED maakt gebruik van kunst- en cultureel erfgoedcollecties om onderwijs op het gebied van duurzame ontwikkeling te bevorderen. Het project wordt gecoördineerd door de Universiteit van Valencia en werkt samen met musea en collectiegebaseerde organisaties om vakoverschrijdende pedagogische interventies te ontwikkelen die cultureel erfgoed koppelen aan hedendaagse sociale en milieukwesties.
Het project hanteert een op mensenrechten gebaseerde aanpak om inclusieve participatie, besluitvorming en gelijke toegang te bevorderen voor alle doelgroepen: kinderen (5-7 jaar), jongeren (15-24 jaar), opvoeders, erfgoedbeoefenaars en culturele professionals. Door middel van ervaringsgericht, blended en collectiegebaseerd leren wil TOWCHED de creativiteit, het kritisch denken, de samenwerking en het zelfbewustzijn van leerlingen versterken.
In samenwerking met het New European Bauhaus-initiatief wil het project aantonen hoe op erfgoedcollecties gebaseerd onderwijs scholen en leeromgevingen kan transformeren tot knooppunten voor duurzaam, levenslang leren. De activiteiten omvatten het ontwikkelen van educatief materiaal, workshops en in de praktijk geteste leerplannen die de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties in het onderwijs integreren en tegelijkertijd op collecties gebaseerde organisaties in staat stellen duurzame ontwikkeling te ondersteunen door middel van zinvolle participatieve activiteiten.
De verwachte resultaten omvatten een uitgebreide routekaart en een praktische toolbox voor op kunst en erfgoed gebaseerd onderwijs. Er zal ook een voorstel worden gedaan voor een Europees handvest voor het gebruik van kunst- en erfgoedcollecties in het onderwijs voor duurzame ontwikkeling en mensenrechten. Het project zal evidence-based aanbevelingen doen voor beleid en praktijk in heel Europa.
_________________________________________________________________________________
ALPHABETICA (Activating Learning Paths: Holistic Arts-Based Education and Training for Inclusion and Cultural Awareness)
Web: https://alphabetica-project.eu/
IG: @alphabetica_eu
Linkedin: ALPHABETICA_eu
ALPHABETICA richt zich op de toegang tot op kunst gebaseerd onderwijs voor kinderen en jongeren die het risico lopen op armoede of sociale uitsluiting. Onder leiding van de Universiteit van Bologna voert het project twaalf proefprojecten uit in zeven Europese landen, waarbij gebruik wordt gemaakt van co-creatief participatief onderzoek in school- en gemeenschapsomgevingen. De doelgroepen zijn kinderen van 3 tot 18 jaar, jongvolwassenen en leden van gemeenschappen met een gemarginaliseerde achtergrond. Het project richt zich op het begrijpen hoe creatieve initiatieven die jongeren misschien niet als ‘kunst’ herkennen, hun leven kunnen veranderen.
ALPHABETICA hanteert een zorgzame benadering en pedagogische methoden en onderzoekt hoe deelname aan door de gemeenschap gestuurde artistieke co-creatie van invloed is op leerresultaten, sociale inclusie en persoonlijke ontwikkeling. Het project verzamelt kwalitatieve en kwantitatieve gegevens over de houding ten opzichte van kunst van kinderen, gezinnen, opvoeders en beleidsmakers, en onderzoekt tegelijkertijd hoe vaardigheden die door kunstzinnig onderwijs zijn ontwikkeld, kunnen worden overgedragen naar andere aspecten van het leven.
Door middel van een participatieve aanpak nodigt het project kinderen en jongeren uit om op een reflectieve manier hun complexe dagelijkse realiteit te verkennen. Het biedt mogelijkheden voor creatieve zelfexpressie, betekenisgeving, participatie, vaardigheidsontwikkeling en het opbouwen van relaties. Verwachte resultaten zijn onder meer bewijs van de transformerende effecten van deelname aan kunst op sociale inclusie en levenslang leren, evenals concrete beleidsaanbevelingen.
_________________________________________________________________________________
INTRACOMP (Intercultural and Transcultural Competence Through Collaborative Cultural Expression)
IG: @intracomp_transformations
Linkedin: INTRACOMP Transformations
INTRACOMP richt zich op interculturele competentie in het podiumkunstenonderwijs in de context van klimaatverandering en gedwongen migratie. Het transdisciplinaire consortium, gecoördineerd door Nord University onder leiding van UNESCO-leerstoelhouder Nicholas Rowe, verenigt dertien universiteiten en kunstorganisaties uit twaalf landen in Europa en het Zuiden. Deze wereldwijde reikwijdte stelt eurocentrische aannames over interculturele competentie en kunsteducatie ter discussie. Doelgroepen zijn onder meer opvoeders, culturele organisaties, beleidsmakers, jongeren en gemarginaliseerde bevolkingsgroepen (LGBTQI+-personen, ontheemden, leerlingen met verschillende vaardigheden).
Het project zal een kader voor interculturele en transculturele competentie (ITC) ontwikkelen dat interculturele competentie in het podiumkunstenonderwijs identificeert, demonstreert en ondersteunt, van de vroege kinderjaren tot de gemeenschapscontext. De methodologie combineert op kunst gebaseerde interventies met digitale tools, zoals het RhizoVerse-platform, in formele, niet-formele en online omgevingen.
Door het onderzoeken van culturele hiërarchieën en uitsluitingen wil INTRACOMP gelijkwaardige ruimtes voor interactie creëren. De resultaten omvatten versterkte interculturele competentie, beleidsaanbevelingen voor cultureel bestuur en verbeterde sociale cohesie door middel van collaboratieve kunstpraktijken.
Deze zusterprojecten hebben tot doel te onderzoeken en aan te tonen hoe kunst- en cultuureducatie sociale transformatie stimuleren. Ze streven er ook naar instrumenten te ontwikkelen om deze veranderingen in het onderwijsbeleid en de onderwijspraktijk in heel Europa en daarbuiten door te voeren. Voor een samenvatting van deze cluster, zie de volgende vergelijkende tabel.
Vergelijkende tabel van zusterprojecten in het kader van de Horizon Europe-oproep “Een duurzame toekomst voor Europa”, die betrekking hebben op kunst en CAE in onderwijs en opleiding
Zusterproject | Hoofddoel | Doelgroepen | Methodologie | Belangrijkste activiteiten | Verwachte resultaten |
TOWCHED | Gebruik kunst- en erfgoededucatie om cultureel bewustzijn, mensenrechten en duurzame ontwikkeling te bevorderen bij alle leeftijdsgroepen. | Vroege kinderjaren (5-7), jongeren (15-24), opvoeders, culturele organisaties en bredere gemeenschappen. | Een op mensenrechten gebaseerde aanpak (HRBA) zorgt voor inclusieve participatie, besluitvorming en gelijke toegang. Combineert erfgoedgericht leren met kunstgerichte interventies om de SDG’s van de VN in het onderwijs te verankeren. Veldstudies in meerdere landen om de effectiviteit van interventies te testen en te evalueren. | Ontwikkeling van educatief materiaal, workshops en in de praktijk geteste leerplannen waarin cultureel erfgoed wordt geïntegreerd met sociale en milieuthema’s. Samenwerken met musea en culturele organisaties als actieve leercentra. | Opstellen van een schaalbaar stappenplan voor op kunst en erfgoed gebaseerd onderwijs dat inclusie, participatie en duurzame ontwikkeling ondersteunt. Voorgesteld Europees Handvest voor het gebruik van kunst- en erfgoedcollecties in het onderwijs voor duurzame ontwikkeling en mensenrechten. Op bewijs gebaseerde aanbevelingen voor beleid en praktijk in Europa. |
ALPHABETICA | Aandacht voor toegang tot kunstonderwijs voor kinderen en jongeren die het risico lopen op armoede of sociale uitsluiting, en onderzoek naar de invloed van co-creatie op basis van kunst op leerresultaten, sociale inclusie en persoonlijke ontwikkeling. | Kinderen van 3 tot 18 jaar, jongvolwassenen en leden van gemarginaliseerde gemeenschappen. | Co-creatief participatief onderzoek in school- en gemeenschapsomgevingen. 12 proefprojecten in zeven Europese landen, waarbij wordt getest hoe deelname aan kunst het leerresultaat, de sociale inclusie en de persoonlijke ontwikkeling beïnvloedt. Verzamelt kwalitatieve en kwantitatieve gegevens over participatie, betrokkenheid en leerimpact. | Leerlingen betrekken bij co-creatieprojecten en workshops op het gebied van kunst. Verzamelt kwalitatieve en kwantitatieve gegevens over de houding ten opzichte van kunst van kinderen, gezinnen, opvoeders en beleidsmakers. | Bewijs van de transformerende effecten van deelname aan kunst op sociale inclusie en levenslang leren. Aanbevelingen voor scholen, maatschappelijke organisaties en beleidsmakers om kunst te integreren in inclusieve onderwijsstrategieën. |
INTRACOMP | Ontwikkel en integreer een kader voor interculturele en transculturele competentie (ITC) in kunsteducatie en cultureel bestuur, waarbij eurocentrische aannames worden uitgedaagd en rechtvaardige interculturele ruimtes worden bevorderd. | Onderwijzers, culturele organisaties, beleidsmakers, kinderen, jongeren en gemarginaliseerde groepen (LGBTQI+, ontheemden, leerlingen met verschillende vaardigheden). | Ontwikkeling van een meetbaar ITC-kader voor leerlingen, opvoeders en instellingen. Lever kunstgerichte leerinterventies en digitale hulpmiddelen (RhizoVerse-platform) om ITC te integreren in formeel, niet-formeel en online leren. Beleidsrichtlijnen opstellen voor de duurzame invoering van interculturele onderwijspraktijken. | Proefprojecten uitvoeren met ITC-training en kunstinterventies in scholen, gemeenschapsruimtes en culturele organisaties. Verzamelen van gegevens om het kader te valideren en op onderzoek gebaseerde aanbevelingen te doen. | Versterkte interculturele competentie bij leerlingen en professionals. Op bewijs gebaseerde beleidsaanbevelingen voor de integratie van ITC in kunstonderwijs en cultureel bestuur. Grotere inclusie en sociale cohesie door middel van kunstgedreven interculturele samenwerking. |
Dit artikel is automatisch vertaald (Deepl) en geredigeerd door Gary Carter.
